Operacija krajnika
Kao deo imunološkog sistema, na samom ulazu u ždrelo, nalaze se limfatične strukture Waldeyerovog prstena koje predstavljaju prvu zona kontakta i zaštite od različitih spoljašnjih uticaja. Palatinalne (nepčane) tonzile i adenoidna vegetacija (treći krajnik) su delovi ovog prstena. Njihova imunološka uloga je najznačajnija u prvim godinama života.
Indikacije za operativno lečenje
Tonzilektomija (uklanjanje nepčanih krajnika) i adenoidektomija (uklanjanje trećeg krajnika) su najčešće operacije. Indikacija za operativno lečenje donosi se na osnovu intenziteta, dužine trajanja tegoba, karakteristika samog pacijenta, a operativni zahvat se planira za trenutak kada je pacijent u najboljem zdravstvenom stanju. Kriterijumi za postavljanje indikacije za operaciju su se menjali tokom vremena i danas su vrlo strogi. Najčešće indikacije su:
- Stanja nastala kao posledica uvećanja (hipertrofije) tonzila i adenoida. Zbog hipretrofije tonzila i adenoida deca, a neretko i odrasli, intenzivno hrču tokom sna sa periodima prestanka disanja - sleep apnea, što dovodi do smanjenja saturacije krvi kiseonikom i niza negativnih efekata na druge organe. Uvećanje krajnika neretko dovodi do otežanog gutanja čvrste hrane zbog čega je i napredovanje u rastu deteta slabije.
- Ponavljane ili hronične upale krajnika, koje nastaju kao posledica perzistiranja infektivnog uzročnika u tkivu samog krajnika. Infektivni uzročnik može izazivati ponavljane upale srednjeg uva. Infekcija se iz tonzila može proširiti i u tkivne prostore u okolini, sa razvojem peritonzilarnog, parafaringealnog ili retrofaringealnog apcesa - komplikacije koje zahtevaju hitnu primenu intenzivne konzervativne i hirurške terapije.
- Sumnja na tumor u tkivu krajnika
Operacija krajnika
Danas se operacija krajnika radi u opštoj anesteziji, uz adekvatnu pripremu pacijenta. Tehnika operacije može biti različita: hladna hirurška tehnika, primena različitih elektrokautera, koblatora, plazma noža, tenika sa primenom lasera, radiofrekventnim nožem... Nakon operacije na mestu ležišta krajnika ostaje rana koja spontano zarasta, a vreme epitelizacije je varijabilno zbog čega je u postoperativnom periodu neophodno da se pacijent pridržava uputstava koja dobije od medicinskog tima u cilju što bržeg oporavka i vraćanja svakodnevnim aktivnostima.
Autor teksta: Doc. dr Bojan Pavlović, otorinolaringolog
