Karcinom (rak) debelog creva

ŠTA JE karcinom (rak) debelog creva?

Karcinom  debelog creva je zloćudna bolest debelog creva koja može da se javi u  bilo kojem životnom dobu a češće kod osoba starijih od 50 godina i kod  osoba muškog pola. Može da se zahvati bilo koji deo debelog creva, ali  je češći u njegovoj levoj polovini.

SIMPTOMI/ TEGOBE/SMETNJE

Na karcinom debelog creva treba misliti ukoliko postoji neki od navedenih simptoma:

• Krv u stolici
• Neobjašnjvi gubitak u telesnoj težini
• Malokrvnost
• Promene u crevnom pražnjenju - novonastali zatvor ili proliv

KAKO SE POSTAVLJA DIJAGNOZA?

Karcinom (rak) debelog creva se otkriva kolonoskopijom.  U toku kolonoskopije uzima se uzorak tkiva i šalje na patohstološku  dijagnozu. Kada se dijagnoza karcinoma debelog creva potvrdi  patohistološki, potrebno je uraditi dodatne dijagnostičke procedure:

• CT ( skener) abdomena i male karlice srca i CT grudnog koša (ili Rentgensko snimanje pluća i srca - odluku će doneti Vaš lekar)
• Laboratorijske analize krvi i mokraće
  
  

Sa  tim nalazima će Vas pregledati hirurg ili  tim lekara koji čine  onkološki konzilijum (u kome su hirurg, internista –onkolog i  radiolog-radioterapeut) kako bi se napravio plan Vašeg lečenja.

KOJI SU FAKTORI RIZIKA ZA DOBIJANJE RAKA DEBELOG CREVA?

• godine: stariji od 50 godina češće oboljevaju, mada se bolest može javiti u bilo kom životnom dobu
• genetski sindromi: familijarna adematozna polipoza (FAP) i nasledni nepolipozni rak debelog creva (Linčov sindrom)
• ranije lečen rak debelog creva
• rak debelog creva u porodici - karcinom debelog creva kod roditelja, braće i sestara ili dece povećava šanse za obolevanje
• zapaljenjske bolesti creva: ulcerozni kolitis ili Kronova bolest
• ishrana: previše crvenog mesa i životinjske masti, a malo žitarica, voća i povrća
• fizička neaktivnost
• dugogodišnje pušenje

KAKO SE RANO OTKRIVA RAK DEBELOG CREVA?

Rano otkrivanje raka debelog creva spasava život!

• Pregled  stolice na okultno (skriveno) krvarenje (FOBT, hem check test)  Karcinom, kao i polipi debelog creva, često izazivaju krvarenje, a ovaj  laboratorijski test otkriva tragove krvi u stolici koji nisu vidljivi  golim okom. Ovaj pregled treba da rade svi ljudi posle 40. godine  života, i to jedanput godišnje, iz tri uzastopna uzorka stolice.
• Kolonoskopija  - pomoću kolonoskopa, optičkog instrumenta kojim se pregleda cela  dužina debelog creva. Kolonoskopija otkriva prisustvo polipa,  dobroćudnih izraslina u debelom crevu koje se tokom ovog pregleda mogu  ukloniti i poslati na patohistološki analizu. Važno je svaki polip  ukloniti na vreme, jer ukoliko se ne uklone postoji mogućnost da se iz  postojećeg polipa razvije rak debelog creva. U zavisnosti od rezultata,  savetuje se kolonoskopska kontrola, uglavnom za 3-5 godina, a u slučaju  potrebe - dalje lečenje.

Kada treba uraditi prvu kolonoskopiju?

• Kolonoskopija  se savetuje kao obavezan pregled posle 50. godine života, bez obzira na  to da li postoje faktori rizika. Ukoliko je nalaz uredan, treba je  ponavljati jednom u 10 godina.
• Ukoliko je član porodice imao  karcinom ili polip (adenom) debelog creva pre 60 godine, kolonoskopija  se savetuje već u 40. godini života ili 10 godina pre godina u kojima je  otkriven karcinom kod člana porodice. U tom slučaju kolonoskopija se  ponavlja na pet godina.

Kakvom opremom raspolaže Bel Medic?

Endoskopski videosistem „Olympus Exera“ omogućava preciznu i pouzdanu dijagnostiku bolesti organa za varenje, i to:  

• endoskopski pregled debelog creva (kolonoskopija)
• endoskopsko uklanjanje polipa debelog creva

KAKO SE LEČI KARCINOM DEBELOG CREVA?

Karcinom  debelog creva se leči hirurši, a u zavisnosti od intraoperativnog  nalaza i patohistološkog nalaza i CT (skenerskog) pregleda može biti  potrebna i hemioterapija o čemu će odluku doneti naš onkolog.

ŠTA SE DEŠAVA AKO SE NE LEČI?

Nelečen  karcinom debelog creva može dovesti do potpunog suženja lumena debelog  creva i ileusa. To je stanje koje je poznato kao „vezana creva“, praćeno  je jakim bolovima u trbuhu, povraćanjem i izostankom stolice i zahteva  hitno hirurško lečnje. Nelečen karcinom debelog creva može dovesti do  izražene malokrnosti, progresivnog gubitka u telesnoj težini, i pojave  bolesti na drugim organima – metastaze: na jetri, plućima, mozgu.... i  na kraju do smrtnog ihoda.

DA LI SE MOŽE SPREČITI POJAVA BOLESTI?

Pojava raka debelog creva se često može sprečiti pravovremeno uradjenom kolonoskopijom.

Rizik od pojave raka debelog creva se smanjuje:

• Održavanjem idealne telesne težine
  Ljudi sa prekomernom telesnom težinom i gojazni su u većem riziku od obolevanja
• Pravilnom  ishranom sa dosta voća, povrća , vlakana i ribe umesto crvenog mesa (  svinjetine, jagnjetine, govedine) i mesnih prerađevina
• Fizičkom aktivnošću
  Umerena fizička aktivnost kao što je svakodnevni brzi hod i vožnja biciklom, smanjuje rizik od obolevanja.
• Izbegavanjem alkoholnih pića