ANEMIJA: Kako se nositi sa umorom i nedostatkom energije?

Za naš novi blog, dr Marija Pantelić, internista-hematolog Opšte bolnice Acibadem Bel Medic, detaljno objašnjava simptome i uzroke anemije, metode dijagnostike, kao i pristupe lečenju ove bolesti.

Kako prepoznati anemiju?

Ako osećate umor, slabost, malaksalost, nedostatak energije, nesvesticu, vrtoglavicu, nedostatak vazduha, glavobolju, lupanje srca, ubrzan rad srca i bledi ste u licu treba da posumnjate da ste malokrvni. Kod težih oblika anemija (malokrvnosti) može se javiti i bol u grudima.

Koji su uzroci anemije?

Malokrvnost usled nedostatka gvožđa je najčešći uzrok anemije. Uzroci nedostatka gvožđa mogu biti:

povećana potreba za gvožđem: kod odojčadi, adolescenata, trudnica, dobrovoljnih davalaca krvi.
nutritivni uzroci: neuhranjenost, posebni režimi ishrane (vegeterijanci, vegani), prekomerna upotreba mleka i mlečnih proizvoda (kalcijum iz mleka remeti apsorpciju gvožđa).
smanjena apsorpcija gvožđa usled različitih patoloških stanja i bolesti: infekcija Helicobacter pylori, atrofični gastritis, inflamatorne bolesti creva (ulcerozni kolitis i Kronova bolest), celijakija, kod pacijenata koji su bili podvrgnuti operaciji želudca i dvanaestopalačnog creva.
hronični gubitak krvi: krvarenja iz gastrointestinalnog trakta (erozivni gastritis, čir na želucu, dvanaestopalačnom crevu, tumori creva, divertikulitis, angiodisplazije, hemoroidalna krvarenja, inflamatorne bolesti creva), krvarenja iz uro-genitalnog trakta (obilne menstracije, krvarenja van menstrualnog ciklusa, tumori urinarnih puteva i genitalnog sistema).
smanjena raspoloživost gvožđa: kod pacijenata sa hroničnim bolestima - bubrežna slabost, reumatoidni artritis i druge sistemske bolesti vezivnog tkiva, oboljenja štitaste žlezde, jetre, maligniteti...

Nedostaci Vitamina B12 i folne kiseline. Vitamin B12 i folna kiselina su neophodni za pravilan razvoj eritrocita i nervnih ćelija. Većina ljudi unosi dovoljne količine vitamina B12 kroz meso, jaja, mleko i sir, a folnu kiselinu kroz zeleno lisnato povrće, koren povrća, džigericu, meso organa (bubrezi), mleko, jaje, žitarice. Vitamin B12 se normalno apsorbuje u tankom crevu, a folna kiselina u dvanaestopalačnom crevu. Za pravilnu apsorpciju vitamina B12 i folne kiseline neophodan je zdrav gastrointestinalni trakt.
Najčešće se dešava u sledećim stanjima:

perniciozna anemija
ukoliko je hiruškim putem, zbog nekog oboljenja, uklonjen deo želuca, dvanaestopalačnog ili tankog creva
kod problema sa varenjem ili oboljenja creva, što utiče na normalnu apsorpciju – celijakija, Kronova bolest, infekcije creva bakterijama ili parazitima
neadekvatna ishrana – beskućnici, alkoholičari, starije osobe koje se ne hrane pravilno, anoreksija, bulimija
vegeterijanska ishrana.

Nedostatak gvožđa usled obilnih menstruacija takođe se pominje kao čest uzrok malokrvnosti (anemije) kod žena. Mnoge žene su stalno blede, a simptomi kao što su malaksalost, vrtoglavica i glavobolja su postali hronični. One ne sumnjaju da obilno menstrualno krvarenje može da bude uzrok njihove anemije.
Kako da znate da li imate obilne menstruacije? Ukoliko u toku jednog ciklusa potrošite više pakovanja uložaka, verovatno je uzrok Vaše anemije preobilno menstrualno krvarenje.

Kako se dijagnostikuje i leči?

Do dijagnoze anemije se dolazi pomoću kliničkog pregleda, laboratorijskih analiza, a povremeno je potrebna i dodatna dijagnostika u cilju utvrdjivanja uzroka anemije. Laboratorijske analize koje se najčešće rade u anemiji su: krvna slika sa leukocitarnom formulom, broj retikulocita, gvožđe (Fe), feritin, transferin, TIBC, UIBC, vitamin B12, folna kiselina, bilirubini, LDH.

Terapija

Terapija navedenih najčešćih obilka anemije zavisi od vrste, uzroka i težine malokrvnosti. Cilj lečenja je povećati količinu kiseonika u krvi, što se postiže povećanjem nivoa hemoglobina. Drugi cilj je lečenje osnovnog uzroka anemije.

Terapija, u zavisnosti od uzroka, može da uključi promene u stilu života i navika u ishrani, nadoknadu gvožđa peroralnim ili parenteralnim preparatima (preparatima koji se piju ili se daju injekcijama), nadoknadu vitamina B12 ili folne kiseline, nekada i transfuziju koncentrovanih eritrocita. U zavisnosti od uzroka, lečenje anemije može trajati i više meseci. Kod težih anemija, kod osoba koje ne tolerišu oralne preparate gvožđa, kao i kod trudnica u drugom i trećem trimestru graviditeta sa nivoom hemoglobina ispod 100, terapijski izbor je intravensko gvožđe. U navedenim slučajevima nema vremena za višemesečnu nadoknadu, koliko inače traje lečenje oralnim preparatima gvožđa. U Acibadem Bel Medicu, možete primiti intravensku terapiju visokodoznog gvožđa, ukoliko to indikuje vaš lekar. Tada se celokupan nedostatak gvožđa može nadomestiti u jednom ili dva dolaska u ambulantu. U periodu lečenja anemije kontroliše se krvna slika i ostali laboratorijski parametri koje odredi internista-hematolog.